Này mấy ní, có phải mấy ní chỉ biết Đà Nẵng với những cây cầu rực rỡ, những bãi biển xanh trong hay những món ăn ngon thần sầu không? Đúng là Đà Nẵng mình “đỉnh của chóp” thiệt đó, nhưng mấy ní có biết không, cái vẻ hiện đại, sôi động của thành phố này được xây dựng trên một nền tảng lịch sử hào hùng lắm đó.

Nghe tui nè, nếu mấy ní muốn hiểu Đà Nẵng hơn, muốn cảm nhận được cái hồn, cái chất của mảnh đất này, thì phải ghé thăm những địa điểm lịch sử này. Tui đã từng đến, và mỗi lần trở lại, lòng tui lại thấy bồi hồi lắm!

Bảo tàng Chăm: Nơi thời gian ngừng lại

Bức tượng thể hiện vị Bồ Tát với nhiều tay (Ảnh: Sưu tầm)

Này mấy ní! Vừa rồi tui có nhận được câu hỏi này hay lắm: “Bảo tàng Chăm có gì bí ẩn mà làm cho mọi người tò mò?”

Được xây dựng năm 1915 theo thiết kế của kiến trúc sư người Pháp Henri Parmentier (thành viên Viện Viễn Đông Bác Cổ – EFEO), bảo tàng tập hợp hơn 300 hiện vật quý giá được khai quật từ các di tích Mỹ Sơn, Trà Kiệu, Đồng Dương… (theo tư liệu EFEO). Đây cũng là nơi lưu giữ bộ sưu tập điêu khắc Champa lớn nhất Việt Nam.

Nghe tui nói nè, không phải tự nhiên mà bảo tàng này lại hấp dẫn đến vậy đâu. Vẻ đẹp của nó không chỉ nằm ở những bức tượng, mà còn ở những câu chuyện bí ẩn chưa có lời giải đáp. Tui nói thiệt, mỗi lần đến đây, tui đều có cảm giác như đang đứng trước một “kho báu” chứa đầy những bí mật ngàn năm vậy đó!

Lần đầu tiên tui bước chân vào Bảo tàng Chăm, tui như lạc vào một thế giới khác vậy đó. Cái không gian ở đây vừa yên tĩnh, vừa trang nghiêm, khác hẳn với sự ồn ào của thành phố bên ngoài. Mấy ní sẽ thấy hàng trăm hiện vật điêu khắc bằng sa thạch từ thế kỷ IV đến thế kỷ XIV. Mỗi bức tượng, mỗi cái bệ thờ đều được chạm khắc tỉ mỉ, tinh xảo, kể lại câu chuyện về một nền văn hóa Chămpa rực rỡ đã từng tồn tại trên mảnh đất này.

📖 Theo Sở Văn hóa & Thể thao Đà Nẵng, Bảo tàng Chăm hiện là điểm đến văn hóa – lịch sử quan trọng bậc nhất thành phố.

✨ Cách di chuyển – Địa chỉ:

  • Địa chỉ: Số 2, đường 2/9, quận Hải Châu, Đà Nẵng. 
  • Cách sân bay quốc tế khoảng 10 phút taxi; đi xe máy qua cầu Rồng là đến ngay. Vị trí trung tâm, thuận tiện kết hợp tham quan chợ Hàn hoặc cầu sông Hàn.

Mấy ní biết không, những cổ vật quý giá này không phải được tìm thấy ở mỗi Đà Nẵng đâu. Chúng được khai quật từ nhiều di tích tháp Chăm nổi tiếng khắp miền Trung, như ở Mỹ Sơn, Trà Kiệu, Đồng Dương… chính bởi những nhà khảo cổ người Pháp từ cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Sau đó, một kiến trúc sư người Pháp tên là Henri Parmentier đã tập hợp và xây dựng nên bảo tàng này để gìn giữ những tác phẩm nghệ thuật vô giá đó.

1. Nụ cười bí ẩn và ánh mắt có hồn

Bảo tượng Tara (Ảnh: Sưu tầm)

Mấy ní có để ý không, nhiều bức tượng Chăm ở đây có một nụ cười rất đặc biệt. Thoạt nhìn thì tưởng là nụ cười bình thường, nhưng nếu nhìn kỹ, mấy ní sẽ thấy một chút gì đó rất bí ẩn, vừa trang nghiêm, vừa an nhiên. Ánh mắt của các vị thần cũng vậy, có hồn và như đang kể một câu chuyện. Người ta nói, mỗi bức tượng đều có một linh hồn riêng, và chỉ những ai thật sự lắng lòng mới cảm nhận được.

2. Những câu hỏi chưa có lời giải

Du khách ngắm nhìn các bảo vật được trưng bày trong Bảo tàng (Ảnh: Sưu tầm)

Cái bí ẩn lớn nhất của văn hóa Chăm chính là sự biến mất của nó. Dù nền văn minh này rực rỡ đến thế, nhưng vì sao lại lụi tàn? Các nhà khảo cổ, sử học đến giờ vẫn chưa có câu trả lời chính xác. Khi đứng giữa hàng trăm cổ vật, mấy ní sẽ tự hỏi: Ai đã tạo ra chúng? Họ đã đi đâu? Tại sao họ lại để lại những kiệt tác này và biến mất một cách bí ẩn? Chính những câu hỏi đó làm cho Bảo tàng Chăm trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết.

3. Kỹ thuật tạc tượng siêu phàm

Rất nhiều bức tượng khác được trưng bày trong bảo tàng Chăm (Ảnh: Sưu tầm)

Mấy ní cứ nhìn vào những chi tiết nhỏ trên các bức tượng, mấy ní sẽ “choáng” luôn đó. Từng đường nét, từng nếp gấp trên y phục, từng sợi tóc đều được tạc một cách tinh xảo, mềm mại, như tạc gỗ chứ không phải là đá. Mấy ní thử nghĩ xem, người xưa đã làm cách nào để tạo ra những tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao như vậy khi chưa có máy móc hiện đại? Cái kỹ thuật chế tác điêu luyện đó, đến giờ vẫn còn là một bí ẩn đối với nhiều người.

Chính những điều bí ẩn này đã làm nên sức hút đặc biệt của Bảo tàng Chăm. Nó không chỉ là nơi lưu giữ lịch sử, mà còn là nơi thôi thúc mấy ní phải tự mình khám phá. Bí ẩn lắm, mấy ní phải đến đây để tự tìm câu trả lời mới được!

Này mấy ní! Mấy ní hỏi đúng chỗ rồi đó. Để tui kể cho mấy ní nghe một chút về lịch sử của Thành Điện Hải nha, đây là điều mà dân Đà Nẵng tụi tui ai cũng tự hào.

Thành Điện Hải: Chuyện kể về lòng dũng cảm

Một góc Thành Điện Hải (Ảnh: Sưu tầm)

Này mấy ní, mỗi lần tui đi ngang qua Thành Điện Hải, lòng tui lại thấy rưng rưng. Tuy giờ đây chỉ còn lại cổng thành và một vài di tích, nhưng câu chuyện lịch sử hào hùng của nơi này thì vẫn còn sống mãi.

Mấy ní biết không, vào năm 1858, khi liên quân Pháp – Tây Ban Nha nổ súng tấn công Đà Nẵng, Thành Điện Hải chính là “pháo đài bất khả xâm phạm”. Dưới sự chỉ huy tài ba của tướng Nguyễn Tri Phương, quân dân ta đã anh dũng chiến đấu, dùng cả những vũ khí thô sơ để cầm chân địch trong suốt 5 tháng ròng. Tui nói thiệt, sự kiên cường và lòng yêu nước của ông cha ta đã khiến quân địch phải bất ngờ và cuối cùng phải rút lui.

Thành Điện Hải không chỉ là một di tích, mà là biểu tượng cho tinh thần bất khuất của người Đà Nẵng. Đứng ở đây, mấy ní sẽ cảm nhận được cái không khí hào hùng, cái ý chí “thà hy sinh chứ không chịu khuất phục” của những người con đất Việt. Tui tin chắc là ai đến đây cũng sẽ thấy tự hào lắm đó!

Di tích lịch sử Thành Điện Hải trong lòng thành phố Đà Nẵng (Ảnh: Sưu tầm)

Nói về Thành Điện Hải thì không phải một người lập nên đâu, mà là một công trình quan trọng của triều đình nhà Nguyễn đó.

Thành được xây dựng lần đầu năm 1813 dưới thời vua Gia Long, sau đó được vua Minh Mạng cho xây kiên cố bằng gạch vào năm 1823 và đặt tên là Thành Điện Hải năm 1835 (theo Đại Nam Thực Lục). Vị trí của thành nằm sát sông Hàn, giữ vai trò như “lá chắn thép” cho Đà Nẵng.

Một góc Thành Điện Hải nhìn từ trên cao (Ảnh: Sưu tầm)

📖 Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích TP. Đà Nẵng, Thành Điện Hải đã được công nhận là Di tích lịch sử cấp Quốc gia đặc biệt.

✨ Cách di chuyển – Địa chỉ:

  • Địa chỉ: 24 Trần Phú, quận Hải Châu, Đà Nẵng.
  • Cách Bảo tàng Chăm chỉ 5 phút đi bộ, rất tiện để kết hợp tham quan cùng một tuyến.

Tóm lại, Thành Điện Hải được xây dựng bởi vua nhà Nguyễn từ đầu thế kỷ 19, với sự chỉ đạo của các vị vua như Gia Long và đặc biệt là Minh Mạng. Nó là một công trình phòng thủ kiên cố, sẵn sàng chống lại giặc ngoại xâm. Chính vì thế mà câu chuyện về nó mới hào hùng đến vậy đó!

Nhà thờ Con Gà: Chứng nhân của thời gian

Nhà thờ Con gà (Ảnh: Sưu tầm)

Nhà thờ Con Gà, hay còn gọi là Nhà thờ Chính tòa Đà Nẵng, không chỉ là một địa điểm tâm linh mà còn là một chứng nhân lịch sử của thành phố. Mấy ní có biết không, nhà thờ được xây dựng chỉ trong vòng có một năm, từ 1923 đến 1924, bởi linh mục người Pháp Louis Vallet.

Và tất nhiên, cái tên “Nhà thờ Con Gà” thân thương cũng là do cái con gà trống bằng hợp kim đặt trên đỉnh chóp mà ra đó. Với dân Đà Nẵng tụi tui, con gà này như một người bạn cũ, lặng lẽ quay theo chiều gió và chứng kiến biết bao thế hệ lớn lên trên mảnh đất này. Nó là một phần của ký ức tuổi thơ, một biểu tượng không thể thiếu của thành phố mình.

Có một điều bí ẩn mà mấy ní có bao giờ tự hỏi không: tại sao giữa bao nhiêu bom đạn, tiếng súng nổ rền trời, Nhà thờ Con Gà vẫn đứng đó kiên cường? Từ thời Pháp thuộc cho đến cuộc chiến chống Mỹ, Đà Nẵng là một căn cứ quân sự lớn và phải chịu đựng nhiều đợt không kích khốc liệt. Hàng loạt nhà cửa, công trình bị tàn phá, nhưng nhà thờ thì vẫn nguyên vẹn.

Bên trong nhà thờ Con gà (Ảnh: Sưu tầm)

Nhiều người nói đó là phép màu, là sự bảo hộ của đấng linh thiêng. Nơi đây đã trở thành một nơi trú ẩn bình yên, một chỗ dựa tinh thần cho biết bao người dân. Nó lặng lẽ chứng kiến sự hỗn loạn bên ngoài, nhưng bên trong vẫn vang lên những lời kinh cầu cho hòa bình và những tiếng hát thánh ca đầy hy vọng. Con gà trống trên đỉnh chóp, qua bao nhiêu năm gió bão, vẫn lặng thinh nhìn xuống thành phố, như một người lính gác thầm lặng. Sự tồn tại của nó, chính là một minh chứng sống động nhất cho ý chí kiên cường của người Đà Nẵng.

📖 Theo Sở Du lịch Đà Nẵng, Nhà thờ Con Gà là một trong những công trình kiến trúc Pháp hiếm hoi còn sót lại nguyên vẹn ở thành phố.

✨ Cách di chuyển – Địa chỉ:

  • Địa chỉ: 156 Trần Phú, quận Hải Châu.
  • Từ chợ Hàn hoặc cầu Rồng, chỉ cần đi bộ 10 phút là tới.

Mấy ní có tò mò muốn đến tận nơi để cảm nhận sự bình yên đó không? Tui tin rằng, câu chuyện của Nhà thờ Con Gà sẽ còn mãi trong lòng mỗi người dân thành phố này.

Khu căn cứ cách mạng K20: Bí mật trong lòng thành phố

Khu căn cứ Cách mạng K20 (Ảnh: Sưu tầm)

Giữa lòng thành phố náo nhiệt này, có một nơi mang tên Khu căn cứ cách mạng K20 – một bí mật oai hùng nằm ngay trong lòng địch.

Mấy ní có tin không, khu căn cứ này nằm gọn trong khu dân cư sầm uất của phường Khuê Mỹ, quận Ngũ Hành Sơn bây giờ. Vào những năm tháng chiến tranh ác liệt, khi Mỹ và quân đội Sài Gòn xây dựng sân bay và căn cứ quân sự ngay sát vách, thì Khu K20 lại là nơi ẩn nấp, là điểm tựa vững chắc cho quân giải phóng. Đây không phải là một khu rừng hay hang động hẻo lánh, mà là một căn cứ nằm ngay giữa các nhà dân, được che chở bởi chính lòng người.

Phía trong căn hầm nhà ông Huỳnh Trưng (Ảnh: Sưu tầm)

Trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ, khi sân bay Đà Nẵng và nhiều căn cứ quân sự được dựng ngay sát vách, người dân phường Khuê Mỹ (quận Ngũ Hành Sơn) đã cùng quân giải phóng xây dựng hàng chục hầm bí mật, hầm bếp Hoàng Cầm để che giấu khói (theo tư liệu Khu di tích K20). Căn cứ nằm ngay trong nhà dân, trở thành “cái gai giữa lòng địch”, là nơi xuất phát của nhiều trận đánh bất ngờ.

Nhà truyền thống K20 (Ảnh: Sưu tầm)

Đến thăm Khu căn cứ K20 hôm nay, mấy ní sẽ được tận mắt thấy những hầm bí mật, những con đường hầm chật hẹp mà các chiến sĩ và người dân đã sống, chiến đấu. Mỗi mét đất, mỗi hòn đá ở đây đều thấm đẫm mồ hôi, nước mắt và cả máu của những người con yêu nước. Tui nói thiệt, đến đây rồi mới thấy, cái tinh thần quả cảm và sự hi sinh thầm lặng của người Đà Nẵng mình thật phi thường biết bao.

📖 Theo Ban quản lý Di tích K20, nơi đây đã được công nhận là Di tích Lịch sử cấp Quốc gia từ năm 2002.

✨ Cách di chuyển – Địa chỉ:

  • Địa chỉ: Phường Khuê Mỹ, quận Ngũ Hành Sơn.
  • Từ trung tâm thành phố đi taxi hoặc xe máy khoảng 7km, mất 15 – 20 phút.

Lăng Ông Ích Khiêm: Tấm gương của lòng trung kiên

Lăng Ông Ích Khiêm (Ảnh: Sưu tầm)

Này mấy ní, sau những câu chuyện về những pháo đài hào hùng, tui muốn đưa mấy ní đến một nơi khác, một nơi mà chúng ta cùng nhau tưởng nhớ một vị tướng tài ba của đất Việt, đó là Lăng Ông Ích Khiêm. Tuy không nổi tiếng bằng những di tích nằm ngay trung tâm thành phố, nhưng câu chuyện về ông thì vô cùng đáng ngưỡng mộ.

Mấy ní có biết không, cụ Ông Ích Khiêm là một vị quan, một vị tướng nổi tiếng dưới thời vua Tự Đức. Cụ là một người có tài văn võ song toàn, nổi tiếng với tấm lòng son sắt, một lòng phò tá vua và bảo vệ đất nước. Cụ đã từng chỉ huy quân đội chiến đấu dũng cảm chống lại thực dân Pháp xâm lược ngay tại Đà Nẵng và cả các tỉnh miền Trung.

Phía bên trong Lăng (Ảnh: Sưu tầm)

Lăng mộ của cụ Ông Ích Khiêm nằm ở huyện Hòa Vang, một nơi rất yên bình, tĩnh lặng, bao quanh là núi non và đồng ruộng. Cái không gian ở đây vừa trang nghiêm, vừa gần gũi, khiến cho lòng người khi đến viếng cảm thấy thật nhẹ nhàng. Đến đây, mấy ní không chỉ được chiêm ngưỡng kiến trúc lăng tẩm cổ xưa mà còn được nghe kể về cuộc đời đầy bi tráng của cụ. Ông Ích Khiêm (1829 – 1884) từng nhiều lần chỉ huy quân đội chống Pháp ở Đà Nẵng và miền Trung (theo Đại Nam Thực Lục). Ông nổi tiếng với tấm lòng trung trực, thẳng thắn, dù sau này bị oan khuất và mất trong ngục, nhưng khí tiết của ông vẫn được hậu thế ngưỡng mộ.

Ông Ích Khiêm (1829 – 1884) (Ảnh: Sưu tầm)

Tui nói thiệt, đến thăm Lăng Ông Ích Khiêm không chỉ là một chuyến đi du lịch, mà là một hành trình để chúng ta bày tỏ lòng biết ơn và sự ngưỡng mộ đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc. Mấy ní thử ghé thăm một lần, chắc chắn sẽ thấy rất tự hào về lịch sử dân tộc mình đó!

📖 Theo UBND huyện Hòa Vang, Lăng Ông Ích Khiêm hiện được xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia.

✨ Cách di chuyển – Địa chỉ:

  • Địa chỉ: Xã Hòa Phong, huyện Hòa Vang, Đà Nẵng.
  • Từ trung tâm thành phố, đi xe máy hoặc taxi khoảng 30 phút theo hướng Quốc lộ 14B.

Mấy ní thấy đó, Đà Nẵng không chỉ là một điểm đến du lịch mà còn là một thành phố mang trong mình nhiều câu chuyện. Ghé thăm những nơi này, mấy ní sẽ không chỉ có những bức ảnh đẹp, mà còn có một cái nhìn sâu sắc hơn, một tình cảm đặc biệt hơn với thành phố này. Tui tin chắc là mấy ní sẽ thấy Đà Nẵng mình “chất” hơn nhiều đó!